ZASŁYSZANE

Temat: Janusz Radziwiłł, zdrajca czy narodowy bohater Litwy
W swoich listach (chyba do Bogusława) wspominał, że trzeba będzie zrezygnować z wolności szlacheckiej. Ta dyskusja jest tak stara... Ale chodzi o rezygnację z przywilejów w okresie "potopu" oczywiście? Jeśli tak, to było to oczywiste, że szwedzkie rządy nie będą bliskie demokracji szlacheckiej. I nie potrzebne były do tego "zapewnienia" hetmana wielkiego. Dzisiaj granica starości jest jeszcze niższa, nasza młodzież dosyć powszechnie ... też nie przekraczała tych 10 000 ludzi i jakoś się tym nie przejmował tylko zaciągnął to wojsko i wyprowadził je w pole. A jaki jest problem z tą najuboższą szlachtą? Większość ... tak powiem, wojska. Oczywiście, zaciąganie wszystkich, w tym gołoty i szlachty zagrodowej, było jakimś wyjściem, ale nie przeciwko dobrej armii szwedzkiej - taki zaciąg był porównywalny z powoływaniem pospolitego ruszenia, a ... żołd niż gdyby on miał powód do wichrzenia przeciwko królowi. Jeżeli nie widzisz nic złego w oderwaniu Litwy od Rzeczpospolitej, jeżeli nie widzisz nic złego w oderwaniu Podlasia od Korony to pewnie nie widzisz nic złego w rozbiorach no, bo w końcu, co złego jest w tym, że Rosjanie chcieli mieć kawałek Rzeczpospolitej. Hehe, wykrojenie Podlasia do księstwa radziwiłłowskiego niczego nie wyrokowało...
Źródło: historia.org.pl/forum/index.php?showtopic=225



Temat: Przywileje szlacheckie
SZLACHTA W Polsce nie było prawnego podziału na utytułowaną arystokrację "panów" i niższą szlachtę: a) gołota - zajmowała najniższą pozycję; była to szlachta nie posiadająca ziemi; w XVI w. często żyjąca w miastach i trudniąca się lichwą, kupiectwem lub rzemiosłem, z czasem wstępująca na służbę głównie u magnatów czy u zamożnej szlachty; nie była ona dopuszczana do urzędów ziemskich i funkcji sejmikowych (jednak gdy nabywał lub wydzierżawiał dobra ziemskie, odzyskiwał pełne prawa szlacheckie). 2. szlachta zagrodowa - posiadała niewielki płacheć gruntu i sama uprawiała swa rolę, nie mając podanych; zamieszkiwała szczególnie licznie Mazowsze i Podlasie, a występowała także Wielkopolsce, Małopolsce i na Pomorzu; jej pozycja gospodarcza zbliżała ją do chłopów; płaciła tak jak oni podatki. 3. szlachta średnia - byli to posiadacze od 1 ... od możnowładców, ź dla zatarcia różnic prawnych między możnowładztwem a rycerstwem i prawnego wyodrębnienia stanu szlacheckiego ogromne znaczenie miły przywileje generalne nadawane dla całej szlachty: - przywilej koszycki Ludwika Węgierskiego - ... nadawały określone prawa sejmikom szlacheckim, ź szlachcicem był ten, kto urodził się w rodzinie szlacheckiej, posiadał pełne prawo własności ziemi, podlegał sądownictwu szlacheckiemu; przywilejem jego było używanie herbu, duże znaczenie miały ... rodów), ź władcy późnego Średniowiecza bardzo często urzędy centralne powierzali ludziom wywodzącym się ze średniego rycerstwa, którzy w ten sposób awansowali do szeregów możnowładztwa. Uprawnienia szlachty: ź miała wyłącznie prawa do ... soli i siarki, ź szlachcica nie można było wziąć bez wyroku sądowego - dom jego był nietykalny, grunty wolne od stałych podatków (prócz szlachty zagrodowej), ź towary należące do szlachcica nie ... w. ani religia, ani narodowość nie miały wpływu na możliwość osiągnięcia urzędu lub na zasiadanie w sejmie czy też na otrzymanie nadań królewskich. Szlachta znalazła dla siebie wzory w rzymskiej republice. ... szlachty polskiej Rok Przywilej Władca Treść przywileju 1355r. W Budzie Ludwik Węgierski zobowiązywał się, że gdy zostanie królem:a) nie będzie nakładał bez zgody szlachty nadzwyczajnych podatków,b) nie będzie rezygnował z obowiązku ... zwolnienie z poradlnego z wyjątkiem 2 groszy łana chłopskiegołan - obszar ziemi.ź zwolnienie od obowiązku budowy i naprawy zamków,ź wprowadzi odszkodowanie za udział szlachty w wyprawach poza granicami kraju,ź Urząd starosty ... wykup sołectw,ź kontroli urzędników ziemskich nad miarami, wagami i cenami w miastach. 1430r. jedlneński, potwierdzony królewskim Wł.Jagiełło ź król zatwierdzał dawne przywileje szlachty i duchowieństwa, zapewniał szlachcie nietykalność osobistą i majątkową...
Źródło: kornelia.xaa.pl/viewtopic.php?t=4683


Temat: Unia lubelska, Pacta Conventa, Art. Henrykowskie, folwarki s
w okresie swojego panowania zrealizować. Ich początki sięgają pierwszej wolnej elekcji [1573r]. Zobowiązał się w nich do wyposażenia Akademii Krakowskiej, wykształcenia w Paryżu grupy polskiej młodzieży szlacheckiej, rozpoczęcia wojny z Moskwą ... temu powód. Folwarki tworzono gł.wzdłuż Wisły, gdyż umożliwiało to sprawny i tani transport zboża do Gdańska. FOLWARKI-CHŁOPI: Gospodarka czynszowa została zastąpiona pańszczyzną. Największym posiadaczem ziem byli król, Kościół i szlachta. CHŁOPI: ... króla. OLIGARCHIA MAGNACKA: Po bezpotomnej śmierci Zygmunta II Augusta, przyjęto koncepcje ELEKCJI OTWARTEJ, nieograniczającej powszechnego udziału szlachty, ELECTRIO VIRITIM. By skutecznie zapobiegać ewentualnym próbom zmian istniejącego stanu prawno-politycznego Rzeczpospolitej, magnateria zaczęła ... liberum veto. Był to moment uznawany w historiografii za początek rządów oligarchii magnackiej. PODZIAŁ SZLACHTY: Średnia posiadała od jednej do kilku wsi. Drobna posiadała wieś z poddanymi chłopami. Szlachta zagrodowa [zaściankowa] była tworzona przez tych, którzy samodzielnie uprawiali ziemię i nie mieli poddanych chłopów. Gołotę tworzyli ludzie legitymujący się szlacheckim rodowodem, lecz nieposiadający ziemi. SEJM WALNY-1493r. W XVIw. Szlachta zdominowała życie gosp....
Źródło: kornelia.xaa.pl/viewtopic.php?t=4713